Sudaki ve atık sudaki askıda (süspanse) veya çözünmüş haldeki maddeler, katı maddeler olarak isimlendirilirler. Buharlaştırma işleminden ve 103-105 derecede kurutmadan sonra geriye kalan maddelerin tümü katı madde olarak sınıflanır. Yüksek konsantrasyonlarda katı madde içeren kirlenmiş sular, endüstri kuruluşlarının çıkış suyu kalitesine ve alıcı ortama olumsuz etkiler yapar. Endüstriyel atık suların arıtılmasında ön çökeltme tanklarının gerekli olup olmadığına karar vermede ve bunların boyutlandırılmasında katı madde konsantrasyonunun belli bir limit değeri aşmasına izin verilemez; çünkü alıcı su ortamlarına çökelmelere ve fazla miktarda dip çamuru oluşumuna neden olurlar. Taban birikintilerinde anaerobik ayrışma başlar. Ayrıca alıcı ortamlarda bulanıklık yaparak ışık geçirgenliğini azaltır. Bulanık sular estetik, rekreasyon, yüzme gibi amaçlar için uygun değildir. Yüksek oranda katı madde içeren sular içme suyu ve endüstriyel amaçlarla kullanılamazlar. Yer altı suları genellikle katı madde bakımından oldukça temiz olup, fazla katı madde ihtiva etmezler. Çünkü sular yeraltına inerken tabii bir filtre olan zeminden süzülürler. Yüzeysel sular ise oldukça fazla katı madde ile yüklüdürler. Yer altı sularının kullanılması durumunda katı madde konsantrasyonu düşük olduğu için genellikle bu suları katı maddeden arındırma sorunu yoktur. Fakat yüzeysel suların kullanılması durumunda su içindeki katı maddelerin arıtılması şarttır.
Evsel atık sular zayıf, orta, çok kirli olarak gruplandırılırlar. Orta derecede kirli bir evsel atık suda bulunan katı maddelerin sınıflara göre katı madde konsantrasyonu şekil 1’ de verilmiştir. Böyle bir atık suda filtre edilemeyen toplam askıda katı maddenin %40’ı organik karakterdedir. Katı madde tayini ile suyun kullanım amacına uygun olup olamadığı belirlenir.
* Söz konusu yazı Çevre Mühendisliği Fiziksel Temel işlemler dersi ödevi kapsamında 2010 yılı Mayıs Ayında Yıldız Teknik Üniversitesi Kimyasal Temel İşlemler Labaratuar notları esas alınarak hazırlanmıştır.
